Η σημαντική διεθνής διάκριση απονεμήθηκε για τη μονογραφία του The ICJ and Multi-forum Litigation Strategy
Ο Νικόλαος Βούλγαρης, Fellow του Κέντρου Ερευνών Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου (AthensPIL) του Τομέα Διεθνών Σπουδών της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, τιμήθηκε με το Βραβείο Μονογραφίας 2026 (ESIL Monograph Prize) της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου (ESIL) για τη μονογραφία του The ICJ and Multi-forum Litigation Strategy, η οποία εκδόθηκε το 2025 από τον εκδοτικό οίκο Brill | Nijhoff.
Η βράβευση πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, στο πλαίσιο του 21ου Ετήσιου Συνεδρίου της ESIL στη Μάλαγα. Η Επιτροπή που απένειμε το Βραβείο Μονογραφίας 2026 της ESIL αποτελούνταν από τους Maurizio Arcari (University of Milano-Bicocca), Cecily Rose (University of Leiden) και Maria Isabel Torres Cazorla (University of Málaga).
Το Βραβείο Μονογραφίας της ESIL απονέμεται σε αναγνώριση μιας εξαιρετικής δημοσιευμένης μονογραφίας που συμβάλλει σημαντικά στη σύγχρονη επιστήμη του διεθνούς δικαίου. Η βράβευση του 2026 αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική διεθνή αναγνώριση της συμβολής του έργου του Ν. Βούλγαρη στη μελέτη των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων και της σύγχρονης διεθνούς επίλυσης διαφορών.
Η βραβευθείσα μονογραφία εξετάζει την αυξανόμενη προσφυγή των κρατών σε περισσότερα του ενός διεθνή δικαιοδοτικά fora στο πλαίσιο ευρύτερων στρατηγικών διεθνούς δικαστικής διεκδίκησης. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ) και η μεταβαλλόμενη θέση του στο σύγχρονο σύστημα επίλυσης διεθνών διαφορών.
Κεντρική συμβολή του βιβλίου αποτελεί η ανάπτυξη της έννοιας της «στρατηγικής εκδίκασης πολλαπλών δικαιοδοσιών» (multi-forum litigation strategy) ως αυτοτελούς αναλυτικού πλαισίου για την κατανόηση της σύγχρονης πρακτικής των κρατών. Η προσέγγιση αυτή διαφοροποιείται από ευρύτερες και λιγότερο συγκεκριμένες έννοιες, όπως το «lawfare» ή η «strategic litigation», αναδεικνύοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσφυγής των κρατών σε πολλαπλά διεθνή δικαιοδοτικά όργανα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η στρατηγική διάσταση της μελέτης. Το βιβλίο καταδεικνύει ότι τα κράτη προσφεύγουν στα διεθνή δικαστήρια όχι μόνο με σκοπό την επίτευξη δικαστικής προστασίας ή την έκδοση μιας δικαστικής απόφασης, αλλά και στο πλαίσιο ευρύτερων διπλωματικών και πολιτικών επιδιώξεων. Παράλληλα, εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η στρατηγική αξιοποίηση της διεθνούς δικαιοδοσίας αλληλεπιδρά με τον δικαιοδοτικό χαρακτήρα, την αυθεντία και τη νομιμοποίηση των διεθνών δικαστηρίων.
Η μελέτη συνδυάζει τη δογματική ανάλυση του διεθνούς δικαίου με στοιχεία από τον χώρο των διεθνών σχέσεων, υποστηρίζοντας ότι η σύγχρονη διεθνής δικαστική διαδικασία δεν μπορεί να κατανοηθεί αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα των νομικών κανόνων και της νομολογίας.
Η ανάλυση εκκινεί από τη θεωρητική οριοθέτηση της έννοιας «multi-forum litigation strategy» και προχωρά στην εξέταση των διαφορετικών μορφών εμπλοκής του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης σε διεθνείς διαφορές, συμπεριλαμβανομένων των κατ’ αντιμωλία διαδικασιών, των αιτημάτων για λήψη προσωρινών μέτρων και των γνωμοδοτικών διαδικασιών. Μέσα από την ανάλυση σχετικών υποθέσεων, το βιβλίο εξετάζει ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τα όρια και τις δυνατότητες των διεθνών δικαιοδοτικών οργάνων, τη στρατηγική συμπεριφορά των κρατών και τον ρόλο των θεσμών αυτών στην απονομή διεθνούς δικαιοσύνης.
Στην αιτιολογία της, η Επιτροπή χαρακτήρισε τη μονογραφία ως «πρωτότυπη και επίκαιρη συμβολή στην επιστήμη του διεθνούς δικαίου» υπογραμμίζοντας την πρωτοτυπία, τη διεπιστημονική της προσέγγιση, τη στρατηγική της οπτική και την εκτενή και συστηματική αξιοποίηση της διεθνούς νομολογίας. Η Επιτροπή επισήμανε, επίσης, τη συμβολή του έργου στην κατανόηση των συνεπειών της στρατηγικής εκδίκασης πολλαπλών δικαιοδοσιών για το κύρος και τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Ιδιαίτερα καινοτόμα κρίθηκε η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο τα κράτη αξιοποιούν, δοκιμάζουν και ενίοτε διαμορφώνουν στρατηγικά ζητήματα δικαιοδοσίας ενώπιον του Δικαστηρίου.
Το AthensPIL και η Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συγχαίρουν θερμά τον Νικόλαο Βούλγαρη για τη σημαντική αυτή διεθνή επιστημονική διάκριση.
